Apiterapia - produkty pszczele w leczeniu i profilaktyce chorób

Produkty pszczele - apiterapiaNazwa "apiterapia" pochodzi od dwóch łacińskich słów: "apis" oznaczającego pszczołę, oraz "therapia" - leczenie. Nietrudno więc domyślić się, że jest to dziedzina medycyny niekonwencjonalnej stosująca produkty pszczelarskie w profilaktyce i leczeniu rozmaitych schorzeń. Oprócz doskonale znanego miodu, zalicza się do nich także pyłek kwiatowy oraz pierzgę, mleczko pszczele, propolis (kit pszczeli), a także jad pszczeli.

Być może trudno w to uwierzyć, ale pszczoły istniały na naszej planecie już 40 milionów lat temu. Przed tysiącami lat ludzie odkryli, że miód produkowany przez owady nie tylko jest wyśmienitym przysmakiem, ale także posiada szereg właściwości zdrowotnych. Najstarszym źródłem historycznym potwierdzającym, że człowiek od zarania dziejów korzysta z produktów pszczelarskich są malowidła znajdujące się na ścianie jaskini Arana w Hiszpanii.

Dzieło przedstawia kobietę podbierającą miód z gniazda dzikich pszczół. Archeologowie przekonują, że liczy ono co najmniej 10 tysięcy lat. Po produkty pszczelarskie sięgali także starożytni Babilończycy, Sumerowie oraz Chińczycy. W Egipcie Kleopatra zażywała kąpieli w mleku z miodem, co pozwalało jej zachować młodość i urodę. Ramzes II częściowo opłacał nim z kolei pracę swoich urzędników. Warto dodać, że w jednej z piramid odkryto gliniane naczynie wypełnione miodem, który według badaczy pochodził sprzed 3 tysięcy lat.

Co ciekawe, naukowcy twierdzą, że produkt nadawał się do spożycia. Istnieje bowiem szereg dowodów, że miód przechowywany w odpowiednich warunkach nie psuje się i mimo upływu czasu zachowuje swoje właściwości. W antycznej Grecji miód był uważany za nektar bogów, na równi z mlekiem i oliwą. Spożywali go również zawodnicy biorący udział w igrzyskach olimpijskich, ponieważ uważano, że dodaje im energii i poprawia kondycję organizmu. Lecznicze właściwości miodu odkrył sam Hipokrates. Ojciec medycyny wraz ze swoimi uczniami stosował go w leczeniu wielu dolegliwości, w tym także chorób skóry. Równie dużą popularnością produkty pszczelarskie cieszyły się w starożytnym Rzymie, gdzie początkowo były dostępne jedynie dla wyższych warstw społecznych. Początkowo miód był pozyskiwany z gniazd dzikich pszczół, co w większości przypadków było równoznaczne z ich zniszczeniem. Bartnictwo zaczęło rozwijać się około 500 roku przed naszą erą. Od tej pory człowiek udoskonalał metody hodowli pszczół i pozyskiwania miodu, co pozwoliło z jednej strony zwiększyć ilość surowca, z drugiej zaś zadbać o jego skrzydlatych producentów.

Lecznicze działanie produktów pszczelarskich

Badania zakrojone na szeroką skalę, potwierdziły lecznicze działanie produktów pszczelarskich, co z kolei doprowadziło do ogromnego wzrostu ich popularności. Jak widać efekty pracy pszczół były znane i cenione od wieków, dziś apiterapia przeżywa swoisty renesans. Udowodniono bowiem, że znakomicie sprawdza się w kuracji wielu dolegliwości. Jest stosowana w leczeniu schorzeń układu oddechowego, pokarmowego, moczowo-płciowego, sercowo-naczyniowego czy kostnego. Jej bezapelacyjną zaletą jest brak skutków ubocznych. Produktów pszczelarskich nie można przedawkować, dzięki czemu są całkowicie bezpieczne dla organizmu. Mogą być stosowane u dzieci oraz osób w podeszłym wieku, pod warunkiem oczywiście, że nie są one uczulone na miód, pyłek kwiatowy czy inne specyfiki używane w kuracji. Produkty te nie wchodzą ponadto w reakcję z innymi środkami leczniczymi. Specyfiki oparte na miodzie, propolisie czy mleczku pszczelim coraz częściej znajdują też zastosowanie w medycynie konwencjonalnej. Apiterapeutyki dostępne są w aptekach. Sięgają po nie najczęściej specjaliści z zakresu pulmonologii, dermatologii, reumatologii i laryngologii.

Miód - na zdrowie

Jednym z najbardziej rozpowszechnionych produktów wykorzystywanych w apiterapii jest miód, dostępny w wielu wariantach smakowych. Najdroższym i zarazem najbardziej wartościowym jest miód manuka pochodzący z Nowej Zelandii. W Polsce zaś największą popularnością cieszą się produkty akacjowe, lipowe, gryczane i wielokwiatowe. Miód pozyskiwany z kwiatów lipy znakomicie wspomaga układ immunologiczny, dzięki czemu znajduje zastosowanie w profilaktyce i leczeniu przeziębień oraz grypy. Jest pomocny również przy schorzeniach układu oddechowego. Zwalcza stany zapalne, zmniejsza kaszel oraz nieżyt nosa. Powszechnie dostępny miód gryczany jest bezkonkurencyjny w walce z miażdżycą. Zabijając wolne rodniki zapobiega powstawaniu mikrouszkodzeń w naczyniach krwionośnych i zmniejsza ryzyko odkładania się w nich blaszki miażdżycowej. Wspomaga też pracę wątroby. Może być stosowany jako suplement diety u osób borykających się z anemią. Z kolei miód akacjowy świetnie radzi sobie z problemami ze strony układu pokarmowego. Jest zalecany przede wszystkim pacjentom cierpiącym na chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy. Łagodzi zgagę oraz nadkwasotę. Posiada też właściwości diuretyczne, co powoduje, że jest przyjazny dla układu moczowego. Podobne walory zdrowotne posiada miód spadziowy. W przeciwieństwie do tego pozyskiwanego z akacji, jest on dużo ostrzejszy w smaku ponieważ powstaje z drzew iglastych.

Słoik miodu

Warto zaznaczyć, że miód bez względu na rodzaj, posiada właściwości detoksykacyjne. Oznacza to, że znakomicie odtruwa organizm i opóźnia procesy starzenia się komórek. Świetnie łagodzi skutki stresu i jest pomocny w leczeniu nerwic oraz stanów lękowych. To także prawdziwe bogactwo substancji odżywczych. Jego głównymi składnikami są cukry proste wchłaniane bezpośrednio do krwi, czyli glukoza i fruktoza. W jego skład wchodzą także aminokwasy, sole mineralne, enzymy, witaminy i olejki eteryczne. W miodzie znajdziecie ponadto potas, magnez, żelazo oraz wapń. Należy jednak podkreślić, że miód powinien być spożywany w naturalnej postaci. Podgrzewanie powoduje utratę cennych właściwości produktu. Nie mieszajcie go także z płynami, ponieważ w tym przypadku do organizmu trafią tylko substancje rozpuszczalne w wodzie, zaś pozostałe związki, między innymi fitohormony osiądą na szklankach naczynia.

Niezwykłe właściwości propolisu

Równie cennym produktem pracy pszczół jest kit pszczeli, zwany propolisem. Jest to substancja o lepkiej konsystencji, służąca pszczołom do uszczelniania ula. W jej skład wchodzą przede wszystkim żywice drzew, najczęściej topoli, wierzby, osiki, sosny czy kasztanowca. Produkt ten posiada silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, co sprawia, że jest doskonałym środkiem wspomagającym leczenie stanów zapalnych. Świetnie sprawdza się w kuracji schorzeń jamy ustnej - paradontozy, aft oraz zapalenia dziąseł. Zalecany jest także osobom po ekstrakcji zęba.

Propolis - kit pszczeli

Co ważne, propolis znajduje szerokie zastosowanie w dermatologii. Zawarte w nim substancje antybakteryjne świetnie odkażają rany i przyspieszają ich gojenie. Kit pszczeli jest więc znakomitym specyfikiem łagodzącym skaleczenia oraz oparzenia. Wspomagająco stosowany jest także w kuracji trądziku, łuszczycy, egzemy oraz grzybic skórnych i odleżyn. Jako naturalny antybiotyk może być stosowany w przypadku przeziębień oraz chorób układu oddechowego. Zwalczając bakterie Helicobacter Pylori dobrze sprawdza się także w leczeniu wrzodów żołądka oraz dwunastnicy. Propolis świetnie wpływa także na poprawę wzroku. Zawarte w nim substancje pozwalają także przyspieszyć regenerację tkanki kostnej oraz chrzęstnej.

Mleczko pszczele - pokarm królowej

Kolejnym ważnym specyfikiem stosowanym w apiterapii jest mleczko pszczele, czyli wydzielina gruczołów gardzielowych pszczół, którą robotnice karmią w ulu larwy oraz królową. Jest to substancja o dość gęstej, lepkiej konsystencji oraz cierpkim, lekko kwaśnym smaku. Preparat ten jest wyjątkowo bogaty w substancje odżywcze. W jego skład, oprócz węglowodanów, wchodzą także aminokwasy, tłuszcze, witaminy i szereg mikroelementów. Z tego względu mleczko pszczele doskonale sprawdza się w okresie rekonwalescencji po chorobie oraz w stanach wyczerpania organizmu. Ze względu na dużą ilość łatwo przyswajalnego żelaza, może być stosowane u osób cierpiących na anemię. Mleczko pszczele nie tylko dodaje sił witalnych, ale także stymuluje procesy przemiany materii. Znakomicie normuje też pracę gruczołów dokrewnych odpowiedzialnych za wydzielanie hormonów. Jest niezastąpione u pacjentów borykających się ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego. Niwelując wolne rodniki, zapobiega rozwojowi miażdżycy. Obniża też ciśnienie krwi. Co ciekawe, może być stosowane u diabetyków, ponieważ obniża poziom cukru we krwi. Jest także doskonałym środkiem pobudzającym układ odpornościowy. Szereg substancji o właściwościach antybakteryjnych sprawia z kolei, że mleczko sprawdza się w leczeniu przeziębień i chorób układu oddechowego. Znajduje też zastosowanie w dermatologii i kosmetologii.

Wartościowy pyłek kwiatowy (pierzga)

Mówiąc o produktach stosowanych w apiterapii nie można zapomnieć o pyłku kwiatowym. To substancja o dużej zawartości białka, która jest zalecana szczególnie osobom stosującym dietę wegetariańską oraz wegańską. Jego właściwości antybakteryjne sprawiają z kolei, że świetnie sprawdza się w kuracji choroby wrzodowej żołądka oraz w leczeniu chronicznego zapalenia wątroby. Pyłek kwiatowy posiada także właściwości detoksykacyjne, dzięki czemu doskonale odtruwa i wzmacnia organizm. Regulując procesy przemiany materii, jest zalecany podczas odchudzania. Badania naukowe prowadzone w Stanach Zjednoczonych potwierdzają z kolei, że substancja ta łagodzi też objawy PMS czyli zespołu napięcia przedmiesiączkowego. Działa także regenerująco, przez co jest niezastąpiony w stanach zmęczenia i osłabienia organizmu. Jest także zalecany jako środek wspomagający po zabiegach operacyjnych. Sprawdza się także w terapii schorzeń psychicznych oraz depresji. Poprawia pracę systemu immunologicznego zmniejszając ryzyko wystąpienia chorób układu oddechowego.

Pyłek kwiatowy

Pyłek kwiatowy zawiera dużą ilość witaminy K, przez co jest zalecany osobom cierpiącym na choroby serca oraz naczyń. Co ciekawe, produkt aktywizuje wydzielanie soku żołądkowego, co powoduje, że ułatwia procesy trawienia. Jest ponadto zalecany w anemii. Stymuluje bowiem czynności szpiku kostnego, pobudzając go do produkcji czerwonych krwinek. Zakonserwowany pyłek kwiatowy nazywany jest pierzgą. Bez względu na swoją postać, produkt ten powinien być przechowywany w szczelnie zamkniętych opakowaniach, ograniczających dostęp wilgoci.

Jad pszczeli - trucizna czy lek?

Najbardziej kontrowersyjną metodą apiterapii jest apitoksynoterapia czyli leczenie trującym jadem pszczelim, który jest podawany pacjentom. Kuracja tego typu bezwzględnie wymaga konsultacji z lekarzem, ponieważ substancje zawarte w jadzie mogą wywoływać silne uczulenia, zaś w skrajnych przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego. Możliwe jest także zatrucie jadem pszczelim. Substancja ta może być ponadto aplikowana w formie inhalacji, a także miejscowo - w postaci kremów i maści. Jad pszczeli powstaje w specjalnych gruczołach jadowych pszczół. Jest substancją bezbarwną o kwaśnym smaku. W kontakcie ze skórą i innymi tkankami powoduje uczucie pieczenia. Pod wpływem powietrza szybko twardnieje. Jad pszczeli zawiera liczne aminokwasy, kwasy nukleinowe, olejki eteryczne, witaminy, magnez, miedź oraz substancje sterydopodobne. Najważniejszym jego składnikiem jest jednak melityna, czyli aktywne białko odporne na działanie kwasów, zasad i wysokich temperatur.

Jad pszczeli

W miejscu aplikacji jadu pszczelego pojawia się obrzęk i zaczerwienie. Temperatura ciała wzrasta średnio o 2 stopnie Celsjusza. Jad rozszerza naczynia krwionośne, przez co poprawia ukrwienie chorego organu i zmniejsza ból. Działa także stymulująco na pracę serca i powoduje obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Jest także substancją regulującą przemianę materii. Najczęściej apitoksynoterapię stosuje się w leczeniu przewlekłych chorób reumatycznych oraz artretyzmu. Zalecana jest także w kuracji nadciśnienia, nerwic oraz neuralgii. Badania naukowe prowadzone na przestrzeni ostatnich lat dowodzą ponadto, że jad pszczeli może wspomagać też leczenie stwardnienia rozsianego.

Ocena: 4.9

Komentarze