Badania zalecane u kobiet z dużym ryzykiem wystąpienia raka piersi

Rak piersiRak piersi to nowotwór złośliwy powstający z komórek gruczołu piersiowego. Jest jednym z najczęściej występujących chorób nowotworowych w populacji kobiet. Wśród czynników ryzyka rozwoju raka piersi wymienia się m.in. picie alkoholu (zwłaszcza wysokoprocentowego), stosowanie diety bogatej w tłuszcze nasycone, otyłość (szczególnie w wieku pomenopauzalnym i typu brzusznego), obciążony wywiad rodzinny i występowanie mutacji genu BRCA 1 i 2. Kobiety należące do grupy ryzyka wystąpienia raka piersi powinny wykonywać badania przesiewowe.

Badania przesiewowe w raku piersi - samobadanie

Profilaktyka raka piersi odgrywa bardzo ważną rolę w zapobieganiu chorobie, ale i we wczesnym wykrywaniu zmian i szybkim wdrożeniu leczenia. W ramach profilaktyki raka piersi kobiety powinny wykonywać samokontrolę piersi, czyli samobadanie. Jego celem jest poznanie kształtu i struktury piersi oraz zachodzących w nich zmian. Samobadanie piersi należy wykonywać w każdym wieku, a po 20. roku życia powinno wejść w nawyk. Najlepszym momentem na samokontrolę piersi u kobiet miesiączkujących jest 2. lub 3. dzień po miesiączce. Wówczas piersi są mniej obrzęknięte. W okresie po menopauzie samobadanie można wykonywać w dowolnym dniu, ale co miesiąc w tym samym. Piersi należy oglądać, stojąc przed lustrem z ramionami opuszczonymi wzdłuż tułowia, z rękami uniesionymi i z rękami opartymi na biodrach. Podczas badania ocenia się symetrię piersi i ich kształt, wygląd skóry oraz brodawek.

USG piersi

Kolejnym elementem skryningu raka piersi jest badanie ultrasonograficzne. USG polega na badaniu gruczołów piersiowych za pomocą ultradźwięków. Najlepiej przeprowadzać je kilka dni po zakończeniu miesiączki. Pozwala na wykrycie zmian łagodnych i złośliwych. Poleca się je zwłaszcza u kobiet przed ukończeniem 40. roku życia. Pierwsze badanie USG piersi powinno zostać wykonane u kobiet w 20. roku życia i do ukończenia 30 lat powinno być przeprowadzane co 2 lata, a po 30. roku życia co rok. W przypadku obciążonego wywiadu rodzinnego zaleca się przeprowadzać je co pół roku. W razie nieprawidłowości kobieta kierowana jest na mammografię.

Mammografia piersi

Badaniem przesiewowym w kierunku raka piersi skierowanym do kobiet po 50. roku życia jest mammografia. Dla tej grupy bezpłatna mammografia (np.: https://www.luxmed-diagnostyka.pl/dla-pacjentow/oferta/mammografia) przewidziana jest raz na 2 lata. W szczególnych przypadkach badanie można wykonać u kobiet młodszych. Wykorzystuje ono promieniowanie rentgenowskie. Podczas mammografii robione są po dwa zdjęcia każdej piersi. Z uwagi na pewien dyskomfort odczuwany podczas mammografii wskazane jest wykonanie jej około 10 dnia cyklu miesiączkowego.

Rezonans magnetyczny piersi

Rezonans magnetyczny piersi stanowi uzupełnienie badań, takich jak USG i mammografia. Powinien być wykonany w ramach kolejnego etapu diagnostyki. To jedna z najnowocześniejszych i najbardziej zaawansowanych metod obrazowania gruczołów piersiowych. MR piersi zalecane jest między 5. a 13. dniem cyklu miesiączkowego. Badanie może zostać przeprowadzone z użyciem kontrastu. Konieczna jest wówczas ocena poziomu kreatyniny we krwi. Rezonans przeprowadza się w pozycji leżącej na brzuchu. Trwa około 45 minut, a po jego zakończeniu kobieta powinna pozostać około pół godziny na obserwacji. Jeśli badania obrazowe wskazują na występowanie zmiany, wskazane są biopsja i badania histopatologiczne pobranego materiału.

Badanie genetyczne w kierunku raka piersi

Ważnym elementem profilaktyki raka piersi u osób z grupy ryzyka są badania genetyczne, w których dokonuje się analizy DNA uzyskanego z krwi lub śliny. Pozwalają one stwierdzić występowanie mutacji podnoszących ryzyko zachorowania na raka piersi. Wśród nich wymienia się zwłaszcza mutacje w genach BRCA 1 - ryzyko zachorowania na raka piersi wynosi aż 70%, BRCA 2 - 56%. Mutacją podnoszącą ryzyko raka piersi jest zmiana w genie CHEK2, który zapobiega rozwojowi nowotworów.

Komentarze