Choinka świąteczna - tradycja, historia. Jak ozdobić?

Choinka bożonarodzeniowaDziś nikt z nas nie wyobraża sobie Świat Bożego Narodzenia bez najmniejszej nawet choinki. Pojawiają się one w sklepach i na ulicach już na początku grudnia i są z nami jeszcze jakiś czas po nowym Roku. Choinki jak nic innego wnoszą do naszych domów i serc nastrój Świat, nawet, gdy za oknem brakuje śniegu, a my do samych Świat musimy być w pracy czy w szkole. Co tak naprawdę symbolizuje świąteczna choinka, skąd wziął się zwyczaj przystrajania drzewka i co oznaczają ozdoby, jakie na niej wieszamy?

Historia bożonarodzeniowej choinki

Co ciekawe tradycja strojenia drzewek ma bardzo długa historię, ubierano je już w Alzacji. Tak dekorowano drzewka jabłkami, co nawiązywać miało do raju i zakazanego owocu. Zwyczaj strojenia drzewek propagował w Niemczech Martin Luter, a Polski ta tradycja przybyła dopiero w wielu XVIII. Nieco później choinki ubierano na święta również we Francji oraz na Wyspach Brytyjskich.

Dlaczego akurat choinka? Dawniej choinka, czyli drzewko iglaste: sosna, jodła lub świerk, jako roślina wiecznie zielona uważana była za symbol życia, trwania, płodności oraz wieczności i odradzania się. Wiecznie zielone drzewka objęto kultem, a dziś są symbolem Świąt Bożego Narodzenia. Poza tym, do symboli tych świąt zaliczyć można:

  • szopkę,
  • aniołka,
  • gwiazdę betlejemską oraz
  • dzwoneczki, zwykle są to dzwoneczki sań świętego Mikołaja.

Nie da się ukryć, że ważne jest wszystko: od momentu przyniesienia choinki po przystrajanie jej - istotne jest kiedy i jak to robić oraz to, co wieszamy na choince. Warto poznać tą wyjątkowo ciekawą symbolikę.

Przyniesienie choinki do domu - tradycje i wierzenia

Dawniej uważano, że choinkę należy przynieść do domu tylko i wyłącznie w wigilijny poranek i wtedy ją ustroić. Choinka musiała być żywa i niejako "ukradziona" - gospodarz domu udawał się do lasu i wybierał choinkę. Wyrąbanie jej oraz przyniesienie do domu, czyli swoista "kradzież" od lasu miała zapewnić jemu i jego rodzinie szczęście w nadchodzącym roku. Pamiętajmy, że dzisiaj takie praktyki są prawnie zabronione, nie wolno samodzielnie ścigać choinek w lesie, należy je zakupić w szkółkach albo od ulicznych sprzedawców, upewniając się, że są pozyskane z legalnego źródła.

Dziś nierzadko przynosimy do swojego domu sztuczne choinki, np. gdy mamy małe dzieci lub chcemy dłużej cieszyć się kolorowym drzewkiem. Zazwyczaj stroimy je w Wigilię, czasem nieco wcześniej. Choinki pojawiają się również w naszych miejscach pracy i nauki: w szkołach, na uczelniach, w biurach, sklepach, na ulicach. Doskonale wiemy, jak upiększają galerie handlowe i osiedlowe warzywniaki przed świętami Bożego Narodzenia. Choinki i dekoracje pojawiają się również na rynkach miast, światełkami ozdobione są alejki w parkach oraz oczywiście nasze domy: nierzadko zaczynamy rywalizować nawet z sąsiadami, kto ładniej przystroi swój dom na Boże Narodzenie.

Czym ozdobić bożonarodzeniową choinkę?

Pozostaje więc pytanie: co powiesić na choince? Dawniej na choinkach wieszano słodycze: cukierki, ciasteczka, pierniczki ale i jabłka i inne, małe owoce. Wykonywano również ozdoby samodzielnie, np. z papieru, bibuły, tekturki, wydmuszek, piórek, zapalano świeczki na gałązkach. Obecnie choinkę dekorujemy bombkami w różnych kolorach i kształtach, ale zdarzają się również choinki z własnoręcznie wykonanymi ozdobami (głównie w pokojach dziecięcych) oraz cukierkami. Warto wiedzieć, jaką symbolikę mają ozdoby, które umieszczamy na swoich drzewkach:

  • aniołki - mają opiekować się domownikami oraz chronić ich przed złymi mocami;
  • dzwoneczki - mają nieść same dobre nowiny, np. o ślubie czy ciąży kogoś z rodziny;
  • jabłuszka - są symbolem raju i rajskiego drzewa;
  • orzechy - to symbol siły i dobrobytu;
  • łańcuchy - mają symbolizować silne więzi miedzy członkami rodziny;
  • lampki choinkowe - mają nieść dobro, ochraniać przed złymi mocami oraz nieżyczliwymi ludźmi;
  • gwiazda, którą umieszczamy na czubku choinki - to symbol tego, że zawsze znajdziemy drogę do domu.

Sama choinka z kolei jest symbolem życia, w tym wypadku: narodzonego Jezusa. Ważnym symbolami Bożego Narodzenia są również jemioła oraz adwentowy wieniec. Nie są one bezpośrednio związane z choinką, ale ich symbolika jest bardzo istotna. Jemioła ma godzić pokłóconych oraz sprawiać, że w domu będzie panować miłość. Gdy zakochani pocałują się pod jemiołą, ma gwarantować im to długie i szczęśliwe życie razem. Wieniec z kolei to symbol radosnego oczekiwania, nowego życia oraz życia wiecznego (dlatego jest okrągły).

Prezenty pod choinką

Pod choinką umieszcza się prezenty, na które tak czekają dzieci. Prezenty przynosi zwykle Gwiazdor, w niektórych regionach Mikołaj, Aniołek, Gwiazdka czy Jezusek. Podarki pod choinką dla wielu z nas są praktycznie jedyną radością ze świąt. Pamiętajmy jednak zarówno o symbolu choinki, jak i ozdób, jakie na niej wieszamy. Sprawmy, by każde kolejne święta, bez względu na obecność śniegu za oknem, były czasem radosnego świętowania w rodzinnym gronie, przepełnionym zapachem świątecznych dań, dźwiękiem kolęd i miłością.

Komentarze