Choroby jamy ustnej. Opryszczka i aftoza

OpryszczkaChoroby jamy ustnej charakteryzują się dość dużą uciążliwością, powodują dyskomfort, a w przypadku najmłodszych pacjentów, mogą prowadzić nawet do odwodnienia. Jedną z częściej występujących chorób jamy ustnej jest opryszczkowe zapalenie wywołane przez wirusa opryszczki zwykłej typu 1, czyli HSV1. Ponieważ ten wirus bytuje w wydzielinach ludzkich, np. w ślinie, zakażenie nim następuje poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą. Czasem wystarczy pocałunek, użycie wspólnego ręcznika czy picie z jednego kubka.

Okres wylęgania opryszczki jest różny i może trwać od 1 do 26 dni, choć najczęściej objawy pojawiają się w ciągu tygodnia. Co interesujące, badania pokazują, że wiele osób dorosłych jest zakażonych wirusem opryszczki typu 1. To aż 90% populacji. Większość z nich zaraża się we wczesnym dzieciństwie. Po zakażeniu wirus pozostaje w organizmie w stanie uśpienia w zwojach nerwowych, okresowo ujawniając swoją obecność pod wpływem stresu, zmęczenia czy spadków odporności. Opryszczkę charakteryzują bolesne pęcherzyki wypełnione płynem, które następnie pękają. Kolejnym etapem jest powstanie nadżerek i owrzodzeń, powodujących spory dyskomfort. Najbardziej doskwiera opryszczka jamy ustnej, na którą zapadają najmłodsi.

Objawy i powikłania opryszczkowego zapalenia jamy ustnej

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, gingivostomatitis, to najczęściej pierwotne zakażenie wirusem opryszczki zwykłej, do którego dochodzi u najmłodszych – zazwyczaj w wieku od 6 miesięcy do 5 lat. Charakterystycznym objawem schorzenia jest wystąpienie pęcherzyków w jamie ustnej, na błonach śluzowych. Przebieg choroby jest dużo cięższy niż ma to miejsce w przypadku opryszczki wargowej. Oprócz złego samopoczucia i gorączki, pojawiają się silne dolegliwości bólowe, a zmiany w jamie ustnej uniemożliwiają lub w znacznym stopniu utrudniają przyjmowanie pokarmów i płynów. Zakażenie może prowadzić również do powikłań, jak odwodnienie, ale także zapalenia mózgu, opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia wątroby czy posocznicy. Choroba zaczyna się gwałtownie, a pęcherze mogą pokrywać sporą powierzchnię jamy ustnej: język, wewnętrzną stronę policzków, podniebienia, dziąsła i wargi. Dziecko odmawia jedzenia i picia, co często prowadzi do odwodnienia i konieczności hospitalizacji. Możliwe jest również przeniesienie wirusa do oka, co może skutkować uszkodzeniem rogówki.

Jak leczyć opryszczkowe zapalenia jamy ustnej?

Chorzy na opryszczkowe zapalenie jamy ustnej powinni przyjmować łagodne, chłodne i rozdrobnione pokarmy, a także duże ilości płynów. W celu złagodzenia objawów bólowych zaleca się podawanie środków przeciwbólowych. Dziecku można podać paracetamol lub ibuprofen. Warto zastosować środki miejscowo znieczulające i odkażające zawierające w składzie benzydaminę, jak spraye do gardła, płyny do płukania lub, odpowiednie dla dorosłych i starszych dzieci, tabletki do ssania. Pastylki do ssania działają antyseptycznie, zmniejszają obrzęk i przynoszą ulgę. Zdarza się, że lekarz decyduje się na podanie leku przeciwwirusowego, który może przyspieszyć powrót do zdrowia (acyklowir).

Czym jest aftowe zapalenie jamy ustnej?

Afty to zmiany zapalne o charakterze grudkowym, okrągłe lub owalne, otoczone czerwoną obwódką. Afty mogą być małe, o wielkości kilku milimetrów, ale mogą także osiągać spore rozmiary, nawet do 3 cm. W centrum zmiany znajduje się żółty lub biały nalot, po usunięciu którego widoczna staje się nadżerka. Afty są uszkodzeniem błony śluzowej, spowodowanej przez różne czynniki: mechaniczne, chemiczne, ale także na skutek niedoborów witamin oraz składników mineralnych. Do powstawania aft mogą predysponować czynniki genetyczne, sprzyja im także nieprawidłowa dieta oraz przyjmowanie silnych antybiotyków. Afty u dzieci pojawiają się dość często, choćby z powodu wkładania brudnych palców i zabawek do buzi. Afty powodują silny ból, zaburzenia połykania, czasem przyczyniają się do powstania ślinotoku. Zmiany najczęściej goją się samoczynnie po około tygodniu. W przypadku silnych dolegliwości bólowych zaleca się podanie środków przeciwbólowych, czasem wskazane jest przecieranie zmian błękitem metylenowym lub specjalnymi preparatami dostępnymi w aptece. W przypadku pojawienia się aft zaleca się stosowanie środków działających miejscowo, które mają właściwości antyseptyczne, przeciwbólowe, przeciwzapalne (w składzie zawierają benzydaminę). Złagodzą ból i dyskomfort spowodowany zmianami w jamie ustnej. Czy aftozie można zapobiegać? Przede wszystkim należy dbać o higienę osobistą i prawidłowe żywienie. Myć owoce i warzywa, odbywać regularne wizyty u stomatologa i zrezygnować z palenia papierosów.

Komentarze