Lęk uogólniony - przyczyny, objawy, diagnoza, terapia, test

Lęk uogólnionyMianem lęku uogólnionego nazywamy zaburzenie psychiczne, polegające na stałym odczuwaniu lęku o różnym nasileniu, chory obawia się wielu rzeczy, zwykle jednak prześladuje go lęk przed tym, co ma się wydarzyć.

Jakie są przyczyny o objawy takiego zaburzenia? Czy i jaki sposób można je leczyć?


Zespół lęku uogólnionego - ciągle się czegoś boję

Czy można bać się cały czas? Okazuje się, że tak. Stałe odczuwanie lęku jest istotą lęku uogólnionego, zwanego również lękiem wolnopłynącym. Zaburzenie to zaliczane jest do zaburzeń nerwicowych i jest dość rzadko diagnozowane. Szacuje się, że lęk uogólniony dotyka około 3% populacji ludzkiej.

Czego boi się chory? Praktycznie wszystkiego ale jego lęk jest nieuzasadniony. Można obawiać się tego, co wydarzy się w przyszłości, np. że nie poradzimy sobie na studiach, że będziemy mieli wypadek samochodowy, że ktoś z bliskich zachoruje, że zwolnią nas z pracy. Lęk nie ma żadnego uzasadnienia, jednak w znaczący sposób może wpłynąć negatywnie na nasze funkcjonowanie w domu i w pracy.

Przyczyny lęku wolnopłynącego

Genezy zaburzenia upatrywać można w czynnikach biologicznych, w tym w niedoborach hormonalnych oraz zaburzeniach w neuroprzekaźnictwie. Wyróżnia się także szereg czynników psychologicznych oraz środowiskowych, które mogą zwiększyć ryzyko zachowania. Zalicza się do nich traumatyczne wydarzenia, jakich jesteśmy świadkami lub uczestnikami, zaniedbanie rodzicielskie oraz niską samoocenę i tendencję do pesymistycznego postrzegania świata.

Jak objawia się lęk uogólniony?

Stałe uczucie zagrożenia oraz odczuwanie lęku powoduje szereg objawów, jakie obserwujemy każdego dnia. Objawy podzielić można na fizjologiczne, czyli takie, które pochodzą z naszego ciała oraz objawy psychologiczne, czyli emocjonalne.

Do objawów fizjologicznych zaliczyć można:

  • nadmierne pocenie się, czerwienienie twarzy;
  • ból i zawroty głowy, a nawet omdlenia;
  • drżenie rąk, wzmożona potliwość dłoni;
  • duszności, trudności ze złapaniem oddechu, uczucie ucisku w klatce piersiowej;
  • przyspieszone bicie serca;
  • suchość w ustach;
  • odczuwane na zmianę uczucie zimna i gorąca;
  • bóle mięśni i stawów bez wyraźnej przyczyny medycznej;
  • bóle brzucha, nudności, wymioty;
  • problemy z erekcją u panów obniżenie libido.

Do objawów psychologicznych zaliczamy:

  • trudności w koncentrowaniu uwagi;
  • odczuwanie chronicznego zmęczenia, nawet, gdy śpimy w nocy dostatecznie długo;
  • drażliwość, nerwowość, poddenerwowanie;
  • problemy z pamięcią;
  • skupianie się wyłącznie na lękach.

Pojawić się mogą także trudności z zasypianiem oraz jedzeniem. Osoba chora może mieć zmniejszony apetyt lub wręcz przeciwnie: jeść zbyt wiele. Bardzo często chorzy zwracają się w stronę używek, w tym alkoholu i narkotyków. Lęk uogólniony może również prowadzić do depresji.

Wszędzie widział zło - historia Roberta, lat 25

Wujek Adam był moim ojcem chrzestnym i uwielbiałem spędzać z nim czas. Był radosnym i wesołym człowiekiem. Mama wychowywała mnie sama, więc brakowało mi męskiego towarzystwa. Wujostwo nie miało własnych dzieci, ciocia dużo pracowała jako przedstawiciel handlowy. Pewnego dnia miała poważny wypadek na drodze szybkiego ruchu, gdy wracała z trasy. Zmarła w szpitalu, a wuj zupełnie się załamał. Odwiedzaliśmy go ale bardzo się zmienił wszędzie widział zagrożenie i zło, stale się czegoś obawiał. Wmawiał nam, że zachoruje, umrze, że jego dom się zawali, że zwolnią go z pracy… zupełnie zamknął się w sobie. Moja mama umówiła go na wizytę z psychologiem. Okazało się, że wujek Adam cierpi na zespół lęku uogólnionego i cały czas się czegoś boi. Choroba uaktywniła się po śmierci cioci. Otoczyliśmy go wsparciem i regularnie chodzi na terapię do psychologa. Mam nadzieję, że wróci mu radość życia, za jaką go zawsze podziwiałem”.

Czy to lęk uogólniony? Test
Nie masz pewności, czy bliska Ci osoba nie cierpi na to zaburzenie? Rozwiąż test i przekonaj się, czy masz rację.

  1. Bliska osoba stale się czymś zamartwia, nawet bez wyraźnej przyczyny.
  2. Jest pesymistycznie nastawiona do życia i nic jej nie cieszy.
  3. Wymyśla stale to nowe powody do obawiania się, nawet takie, które są zupełnie niedorzeczne.
  4. Bliski boi się czegoś, co może się nigdy nie wydarzyć.
  5. Zdarza mu się wyolbrzymiać to, co się wydarzyło, np. stracił pracę, a mówi, że już nigdy nie znajdzie nowej, że to jego życiowa porażka.
  6. Ostrzega wszystkich przed tym, co może się stać, wszędzie wyczuwa coś złego.
  7. Bliski bardzo wyraźne skupia się na zapewnieniu sobie i innym bezpieczeństwa, przesadnie domaga się zapinania pasów w aucie czy montowania dodatkowych zamków w drzwiach.
  8. Osoba chora przesadnie skupia się na negatywnych wydarzeniach, zarówno osobistych, jak i tych, które jej nie dotykają, np. zamachy terrorystyczne.

Gdy powyższe zdania opisują zachowanie bliskiej Ci osoby nie czekaj, być może cierpi ona na zespół lęku uogólnionego.

Diagnoza zaburzenia

Pamiętajmy, że zdiagnozowanie zespołu lęku uogólnionego nie należy do najłatwiejszych. Objawy są bowiem nieswoiste, mogą sugerować wiele innych zaburzeń, w tym depresję. Ponadto, lęk wolnopłynący można pomylić z nerwicą ale i fobią, zwłaszcza fobią społeczną ale i fobią specyficzną. Dla postawienia prawidłowej diagnozy niezbędna jest wizyta u specjalisty, w tym psychologa lub psychiatry.

Leczenie lęku uogólnionego

Zespół lęku uogólnionego jako zaburzenie psychiczne podlega leczeniu. Zwykle chory podejmuje się psychoterapii, która nastawiona jest na niwelowanie uczucia lęku poprzez zmianę myśli i zachowań. Zwykle prowadzi się spotkania w nurcie behawioralno-poznawczym. Dodatkowo, wspomagająco można wprowadzić farmakoterapię, w tym łagodne leki przeciwdepresyjne oraz uspokajające ale nie jest to regułą. Zwykle leki stosuje się w trudniejszych przypadkach zaburzenia.

Zespół lęku uogólnionego jest zaburzeniem, które nie występuje często ale może w znaczący sposób utrudniać normalne funkcjonowanie. Warto udać się do specjalisty, który przeprowadzi profesjonalną diagnozę oraz zaproponuje odpowiednie metody leczenia.

Autor: Monika Muzolf, psycholog

Ocena: 5.0