Markery nowotworowe - charakterystyka, rodzaje i użyteczność badania

Markery nowotworoweMarkery nowotworowe służą do wykrycia obcych ciał w organizmie. Za ich pomocą określa się występowanie komórek rakowych. Dzięki określeniu ich stężenia w organizmie można też ustalić poziom skuteczności terapii nowotworowej.

Czym są markery nowotworowe?

Markery nowotworowe zostały odkryte 40 lat temu. Są to substancje o różnej strukturze, wydzielane w tkankach. W zdrowym ciele nie występują wcale lub w niewielkiej ilości. Kiedy organizm wyczuwa powstawanie nowotworu, znacznie zwiększa ich produkcję. Dzieje się tak zawsze, gdy odbierane są obce substancje w ciele. Nie zawsze więc ich obecność jest jednoznaczna z powstaniem nowotworu. Markery czasem pojawiają się w tkankach noworodków, jednak z biegiem życia zanikają.

Rodzaje markerów nowotworowych

W czasie odkrycia markerów nowotworowych uważano, że każdy typ nowotworu ma przypisaną substancję markerową. Dziś już wiadomo, że jeden rodzaj choroby może wydzielać kilka różnych oznaczników. Do najczęstszych markerów nowotworowych można zaliczyć:

  1. Antygen karcinoembrionalny (CEA). Organizm produkuje tę substancję w wątrobie, jelitach i trzustce. Wysokie stężenie antygenu CEA może świadczyć o guzie żołądka, trzustki, sutka, płuc i jajnika. Zbyt duża jego zawartość wiąże się też z zapaleniem wątroby lub trzustki, chorobą Crohna czy rozedmą płuc.
  2. Antygen sterczowy (PSA). Wysokie stężenie antygenu jest podstawą do stwierdzenia nowotworu gruczołu krokowego u mężczyzn. Panowie po 50. powinni więc robić badania profilaktyczne odnośnie posiadania tego antygenu. Im starszy mężczyzna, tym częściej ta substancja występuje w ciele. Jednak nie jest to tylko wskaźnik nowotworowy, bowiem antygen PSA może również prowadzić do zapalenia gruczołu krokowego. Substancja ta występuje w surowicy krwi w postaci związanej lub wolnej, tak więc kształt wiązania określa rodzaj choroby.
  3. CA 125 to substancja określająca wystąpienie nowotworu jajnika, bowiem zdecydowana większość kobiet, które zapadły na tą chorobę miała podwyższone stężenie tego składnika. Również nowotwór płuc oraz nerek może być konsekwencją ponadprzeciętnego stężenia substancji. Ten marker ma bardzo wysoką skuteczność diagnostyczną, tylko 1% zdrowych kobiet ma podwyższony poziom tego antygenu.
  4. CA 72-4 to substancja, która zupełnie nie występuje w zdrowym ciele, więc jej pojawienie się świadczy o chorobie. Jednak aby potwierdzić istnienie guza, należy przeprowadzić dalsze badania diagnostyczne. Ta substancja najczęściej wskazuje na nowotwór żołądka, jelita grubego, przełyku i jajnika.

Badanie markerów nowotworowych

Aby określić stężenie i występowanie markerów nowotworowych, należy pobrać próbkę krwi (lub moczu). Takie badanie można zrobić w większości laboratoriów w Polsce. Warto pamiętać, że nie każde podwyższone stężenie substancji może świadczyć o nowotworze. Diagnozuje się w ten sposób także różnego rodzaju stany zapalne wątroby, nerek lub trzustki. Markery nowotworowe wykorzystuje się również podczas terapii nowotworowej do określenia poziomu rozwoju choroby. Od 4 do 8 tygodni po zabiegu usunięcia guza można obserwować znaczny spadek substancji w organizmie.

Autor: www.medme.pl.

Ocena: 4.9

Komentarze