Zaburzenia miesiączkowania - przyczyny, objawy, leczenie

Zaburzenia miesiączkowaniaRozregulowanie cyklu miesiączkowego zawsze budzi niepokój. Nie jest ono jednak zawsze objawem poważniejszej choroby. Zdarza się, że cykl ulega rozregulowaniu na skutek zmiany klimatu, dużego stresu czy chorób infekcyjnych takich jak grypa. Jeśli stan ten trwa krótko, cykl sam wraca do poprzedniego rytmu, a odstępstwa od niego nie powtarzają się, to nie ma powodów do zmartwień.

Jeśli jednak cykl nadmiernie się wydłuża (ponad 35 dni) lub skraca (poniżej 21 dni), a miesiączki stają się bolesne, obfite lub bardzo skąpe, pojawiają się plamienia lub krwawienia w trakcie cyklu, piersi stają się bolesne, to nie zwlekaj z wizytą u lekarza.

Najczęstsze zaburzenia cyklu miesiączkowego dotyczą:

  • braku krwawień,
  • bardzo bolesnych miesiączek,
  • zbyt obfitych krwawień,
  • bardzo skąpych miesiączek,
  • krwawień w trakcie cyklu.

Każde z tych zaburzeń można skutecznie leczyć. Nie obawiajmy się wizyty u lekarza ginekologa. Im szybsza diagnoza, tym krótsze i mniej uciążliwe leczenie. Przyjrzyjmy się dokładniej przyczynom zaburzeń miesiączkowania i sposobom ich leczenia.

1. Bardzo bolesne miesiączki
Jest to jedna z najczęstszych przyczyn, dla których kobiety zgłaszają się do lekarza ginekologa. Lekkie bóle brzucha przed miesiączką oraz w pierwszych dniach krwawienia nie są niczym niepokojącym. Jest to objaw fizjologiczny towarzyszący skurczom macicy. W takim przypadku wystarczy lekka dieta, odprężająca kąpiel, delikatny masaż brzucha i dostępne bez recepty środki przeciwbólowe. Bardzo pomaga również aktywność fizyczna. Badania dowodzą, że u kobiet aktywnie uprawiających sport, problem bolesnych miesiączek występuje znacznie rzadziej niż u tych nieuprawiających żadnego sportu.

Kiedy jednak ból brzucha jest bardzo silny, promieniuje na pachwiny okolice lędźwiowe i wręcz uniemożliwia normalne funkcjonowanie, a dodatkowo krwawienia są obfite, może to świadczyć o endometriozie. Niestety w ostatnich latach zachorowalność na tę uciążliwą chorobę znacznie wzrosła. Choroba ta polega na wszczepianiu się małych fragmentów śluzówki macicy w inne miejsca w organizmie kobiety. Mogą to być jajniki, pęcherz moczowy, otrzewna i inne narządy. Chorobie tej towarzyszy ból o znacznym nasilenie oraz obfite i nietypowe krwawienia.

Diagnozę zazwyczaj stawia się już na podstawie dopochwowego badania USG. W zależności od zaawansowania chorobę tę leczy się farmakologicznie lub operacyjnie. Są dostępne nowoczesne leki hormonalne zawierające syntetyczny progesteron, które są skuteczne u dużej liczby pacjentek. Leki te są bezpieczne dla kobiety, nie wywołują tak zwanej sztucznej menopauzy. Powodują one niemal natychmiastowe złagodzenie silnych dolegliwości bólowych, zmniejszenie, a niekiedy całkowitą likwidację ognisk choroby w organizmie. Trzeba się jednak uzbroić w cierpliwość, ponieważ cała kuracja trwa od 6 do nawet 15 miesięcy i wymaga dyscypliny w przyjmowaniu leków. Jeżeli leczenie farmakologiczne nie przynosi efektów, a objawy bólowe i nadmierne krwawienie nie zmniejszają się, konieczne jest leczenie operacyjne. Polega ono na wycięciu z zaatakowanych organów obcej śluzówki macicy.

2. Rzadkie i skąpe miesiączki
Są one często objawem zespołu policystycznych jajników PCOS. W jajnikach powstaje mnóstwo małych torbielek. Charakterystycznym objawem tej choroby są właśnie nieregularne cykle z długimi przerwami pomiędzy kolejnymi miesiączkami. Pacjentki cierpiące na PCOS często skarżą się również na nadmierną nerwowość, rozdrażnienie, szybkie przybieranie na wadze, podwyższone ciśnienie i poziom cholesterolu we krwi, nadmierne owłosienie w miejscach nietypowych dla kobiet takich jak broda czy klatka piersiowa oraz uciążliwe i nawracające problemy z cerą. Choroba ta jest częsta u młodych kobiet. Jej skutkiem jest rzadka owulacja lub jej całkowity brak, co z kolei jest przyczyną niepłodności.

Zespół policystycznych jajników jest jedną z najczęstszych przyczyn problemów z zajściem w ciążę. Diagnostyka tej choroby polega na zebraniu od pacjentki dokładnego wywiadu, zrobieniu USG transwaginalnego oraz zbadaniu poziomu hormonów we krwi. Często leczenie hormonalne przynosi dobre efekty, pozwala uzyskać owulację i daje kobiecie możliwość zajścia w ciążę. Zdarza się jednak, że nie przynosi ono oczekiwanych rezultatów. Wtedy, konieczne jest laparoskopowe usunięcie torbielek powstałych w jajniku.

3. Bardzo obfite krwawienia
Najczęstszą przyczyną bardzo obfitych i przedłużających się nawet do kilkunastu dni krwawień są mięśniaki macicy. Mięśniaki są to łagodne zmiany nowotworowe. Trzeba je leczyć, nie tylko ze względu na dolegliwości bólowe pacjentek, ale przede wszystkim dlatego, że długie i obfite krwawienia w dłuższej perspektywie niosą ze sobą poważniejsze konsekwencje. Prowadzą one do anemii i wyczerpania organizmu, a niekiedy mogą nawet przybrać formę krwotoku będącego zagrożeniem dla życia kobiety. Kiedyś mięśniaki leczyło się wyłącznie operacyjnie, poprzez ich usunięcie. Dzisiaj nie zawsze operacja jest konieczna. Istnieją nowoczesne leki skutecznie zmniejszające krwawienie oraz objętość mięśniaków. Po zastosowaniu trzymiesięcznej kuracji w około 50% kobiet zabieg chirurgiczny nie jest już niezbędny.

4. Brak miesiączki
Brak miesiączki nie zawsze musi oznaczać ciążę lub menopauzę. Częstą jego przyczyną są problemy z tarczycą lub przysadką mózgową. Jeśli miesiączka występuje bardzo rzadko, może to być sygnał niedoczynności tarczycy. Jest to również bardzo częsta przyczyna problemów z zajściem w ciążę oraz wczesnych poronień. Jeśli lekarz podejrzewa problemy z tarczycą, po wykonaniu rutynowego badania ginekologicznego, kieruje pacjentkę do endokrynologa. Warto poszukać lekarza ginekologa, który specjalizuje się również w endokrynologii, co zaoszczędzi nam wizyt u dwóch różnych lekarzy. Konieczne będzie wykonanie badania USG tarczycy oraz zbadanie poziomu hormonu TSH we krwi. Jeżeli diagnoza się potwierdzi, konieczne będzie przyjmowanie hormonów tarczycy w tabletkach. Bardzo często trzeba, przyjmować leki już do końca życia. Nie jest to jednak zbyt uciążliwe, a leczenie daje bardzo dobre rezultaty, pozwala zajść w ciążę i bezpiecznie ją donosić. W przypadku problemów z tarczycą bardzo ważne są regularne kontrole u lekarza prowadzącego, aby sprawdzić, czy poziom hormonów tarczycy we krwi utrzymuje się na odpowiednim poziomie i w razie czego móc go szybko skorygować, zmieniając dawkę leku.

Dosyć częstą przyczyną braku miesiączek bywa również hiperprolaktynemia, czyli podwyższony poziom hormonu prolaktyny we krwi. Przyczyną takiego stanu mogą być niedoczynność tarczycy lub niezłośliwy guz przysadki mózgowej. Wysoki poziom prolaktyny we krwi naturalnie występuje wyłącznie u kobiet po porodzie w okresie karmienia piersią. Ma on zdolność hamowania owulacji oraz krwawień miesiączkowych. Kiedy jednak kobieta nie rodziła, a poziom prolaktyny w jej krwi przekracza 20ng/ml mamy do czynienia ze stanem chorobowym wymagającym szczegółowej diagnostyki opartej o badania krwi, a niekiedy również tomografię komputerową. Na podstawie wyników badań i stopień zaawansowania choroby, lekarz podejmuje decyzję o wdrożeniu odpowiedniego leczenia. Guz przysadki najczęściej trzeba usunąć chirurgicznie.

5. Plamienia i krwawienia w trakcie cyklu
Samoistne krwawienia w trakcie cyklu lub po stosunku płciowym to zawsze objaw bardzo niepokojący, który powinien nas szybko skłonić do wizyty u lekarza ginekologa. Jest to bowiem jeden z częstszych objawów raka szyjki macicy. Oczywiście może się okazać, że przyczyna leży w zaburzeniach hormonalnych jednak nie warto zwlekać z wizytą u lekarza i podjęciem leczenia. Wcześnie wykryty rak szyjki macicy daje możliwość całkowitego powrotu do zdrowia. Leczenie polega na skojarzeniu zabiegu chirurgicznego z radio lub chemioterapią. W zależności od zaawansowania choroby operacyjnie usuwa się część lub całość szyjki macicy, a w przypadku choroby bardzo zaawansowanej całą macicę. Warto regularnie wykonywać badania cytologiczne bowiem z tą groźną chorobą, można bardzo skutecznie walczyć pod warunkiem, że zostanie ona wykryta we wczesnym stadium.

Każda dbająca o swoje zdrowie kobieta powinna obserwować swój organizm i szybko reagować, jeśli pojawią się niepokojące objawy. Szczególnie ważne są też regularne wizyty kontrolne u lekarza ginekologa. Choroby, które mogą być przyczyną zaburzeń miesiączkowania, można skutecznie leczyć.

Komentarze