Zespół Cotarda - przyczyny, urojenia, możliwości leczenia

Zespół CotardaO zespole Cotarda mówimy w przebiegu ciężkiej depresji. Zaburzenie to opisane po raz pierwszy przez neurologa Jules’a Cotarda, obejmuje zespół urojeń o typie nihilistycznym, czyli negującym. Co to oznacza, jak objawia się ten zespół i jak go leczyć?

O zespole Cotarda

Zespół Cotarda, zwany również syndromem chodzącego trupa (co budzić może przerażenie i nie bez przyczyny), obejmuje urojenia o typie negującym, czyli krótko mówiąc: chory uważa się za osobę zmarłą lub nieistniejącą. Zaprzecza swojemu istnieniu, wyrzeka się siebie i uważa, że nie może umrzeć w sposób naturalny. Urojenia występują zwykle w ciężkiej depresji oraz w przebiegu schizofrenii. Zaburzenie diagnozuje się niezwykle rzadko.

Pierwszym opisanym przypadkiem tego zaburzenia była panna X, pacjentka Jules’a Cotarda. Kobieta przebywała na terenie szpitala, gdzie przyjmował doktor neurolog. Twierdziła, że jej ciało ani jego poszczególne części nie istnieją. Później zaś uznała się za potępioną i zmarłą.

Przyczyny zespołu Cotarda

Nie są do końca jasne czynniki, predysponujące do występowania urojeń, charakterystycznych dla zespołu Cotarda. Wśród przyczyn wymienia się zwykle ciężkie zaburzenia psychiczne o charakterze psychotycznym z licznymi urojeniami, w tym - wspomnianą już wcześniej depresję psychotyczną oraz schizofrenię. Zespól Cotarda wystąpić może tez na skutek zmian strukturalnych w mózgu, na przykład na skutek urazu. Specjaliści przekonują, że to tego typu zaburzeń dojść może tez na skutek ciężkich zatruć lub przedawkowania leków, które prowadzą do zmian metabolicznych. Istnieje także wiele opisów przypadków, w których do występowania zespołu Cotarda przyczyniła się śmierć bliskich osób. Taka trauma psychiczna prowadzić może do depresji i w jej efekcie do występowania urojeń o treści negującej, np. poczucia potępienia jako kary za śmierć bliskich.

Jak objawiają się urojenia w zespole Cotarda

Urojenia w zespole Cotarda obejmują treści nihilistyczne, czyli negujące. Chory zaprzecza temu, że jest. Nie jest świadomy swojego istnienia, zaprzecza byciu we własnym ciele, nie ma poczucie tożsamości, może uznawać się za osobę zmarłą. Chory nie czuje bicia swojego serca, nie wyczuwa pulsu, zaprzecza wszelkim oznakom życia, nawet tym, które dla nas nie budzą wątpliwości (np. oddech). Zaprzecza posiadaniu organów, w tym serca, mózgu, płuc, nerek, itp. Nie umie jednocześnie wyjaśnić, jak może funkcjonować bez nich ale jest przekonany o swojej racji. Jest bardzo pobudzony psychoruchowo, co wydaje się wręcz nienaturalne dla kogoś, kto twierdzi, że nie żyje.

Chory wyraża zainteresowanie tematyką śmierci, umarłych, czuje potrzebę przebywania na cmentarzach lub w okolicach zakładów pogrzebowych. Jednocześnie nie odczuwa potrzeb fizjologicznych, w tym głodu, pragnienia czy potrzeby snu. Uważa, ze skoro nie żyje, nie musi jeść, pić ani spać. Pojawia się także szereg negatywnych emocji, w tym lęk, uczucie niepokoju, poczucie winy. Osoba chora uważa, że umarła za grzechy, że jest potępiona. Urojeniom mogą towarzyszyć liczne omamy wzrokowe, słuchowe lub węchowe, na przykład poczucie odoru gnijącego własnego ciała…

Zespół Cotarda objawia się obniżeniem progu bólu, co skutkować może szeregiem zachowań autoagresywnych. W przebiegu zaburzenia do czynienia mamy z próbami odebrania sobie życia. Próby samobójcze mogą być wielokrotne, a czasem skończyć się na jednej nieudanej, gdyż osoba chora potraktuje ją jako skuteczną, ponieważ według niej i tak nie żyje. Nieleczone urojenia, typowe dla zespołu Cotarda, skończyć się mogą jednak śmiercią chorego. Z jednej strony poprzez zagłodzenie się, a z drugiej, poprzez dokonanie samobójstwa.

Nierzadko zespół Cotarda współistnieje z zespołem Capgrasa. On z kolei obejmuje występowanie urojeń dotyczących otoczenia. Osoba chora uważa, że bliscy zostali podmienieni na sobowtóry.

Leczenie zespołu Cotarda

Występowanie urojeń negujących w depresji czy schizofrenii wymaga natychmiastowej interwencji specjalistycznej, głównie ze względu na ryzyko prób samobójczych. Osoba chora powinna być hospitalizowana i poddana stałej opiece lekarza psychiatry. Niezbędne jest przyjmowanie leków przeciwpsychotycznych oraz ciągłe monitorowanie stanu psychicznego osoby dotkniętej zaburzeniem. Jednocześnie należy leczyć chorobę podstawową, która wywołała zespól Cotarda, tj, depresję lub schizofrenię. Zespół Cotarda jest zaburzeniem poważnym i zagrażającym życiu osoby chorej.

Ocena: 5.0

Komentarze